ALI AHMETI: Vlerësimet e deritanishme flasin që fitimtarë padiskutueshëm është BDI

Në këtë intervistë ekskluzive, kryetari i BDI-së flet për dekorimin e tij nga presidenti i Kosovës Hashim Thaçi si dhe reagimet për këtë, flet për skandalin e përgjimeve dhe përgjegjësinë e partisë tij. Ahmeti flet për zotimet për ta zyrtarizuar plotësisht gjuhën shqipe si dhe ndarjen konsensuale të buxhetit, por edhe për hapjen e vendeve të reja nga investimet në zonat ekonomike. Ai gjithashtu nuk lë pa përmendur vështirësitë gjatë koalicionimit me VMRO-në, por edhe më parë më LSDM-në, si dhe qasjen e tyre ndaj kërkesave të shqiptarëve…

 

KOHA: Megjithëse aktuale janë zgjedhjet, por ajo që bën përshtypje kur futesh këtu në zyrën Tuaj, në qendër është e vendosur Deklarata e pavarësisë së Kosovës. Para disa ditëve u dekoruat nga presidenti i Kosovës z. Hashim Thaçi. Si ndjeheni me këtë dekoratë?

AHMETI: Ky është një vlerësim që kanë bërë autoritetet e Kosovës, organet më të larta të shtetit të Kosovës. Unë ndjehem krenarë dhe vërtet i nderuar për vlerësimin që kanë bërë për veprimtarinë e përbashkët që kemi bërë me pothuajse pjesën dërmuese të njerëzve drejtues të pas luftës në Kosovë, por edhe të para luftës. Domethënë, të gjithë jemi njerëz me të cilët kemi organizuar, që nga protestat e vitit 1991 në Prishtinë e deri tek themelimi i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Tash sigurisht që ka shumë njerëz të merituar që duhet vlerësuar veprimtaria e atyre, por mbi të gjitha, për mua më të merituarit janë ata që flijuan dhe dhanë gjënë më të shtrenjtë-jetën, qoftë në fronte, qoftë nëpër burgje apo në kurthe që i bënte pushtuesi aso kohe, si me Rexhep Malën, Nuhi Berishën, Afrim Zhitinë, Fahri Fazliu… Megjithatë, kur vlerësohesh nga një institucion shtetëror, është kënaqësi jo vetëm për mua, por dhe për bashkëveprimtarët, për bashkëluftëtarët.

 

KOHA: Kjo shkaktoi një lloj debati këtu në Maqedoni, ku një pjesë, kryesisht e opozitës akuzoi për ndërhyrje në procesin zgjedhor, që pasoi me një reagim të presidencës së Kosovës se dekorimi ka të bëjë më përvjetorin e Kongresit të Manastirit dhe se çështja e ndarjes së këtyre dekoratave është vendosur madje edhe para caktimit të datës së zgjedhjeve në Maqedoni…

AHMETI: Këtë që thoni ju unë mund vetëm ta konfirmojë, sepse ka mbi gati një vjet që unë jam i paralajmëruar nga Presidenca e Kosovës se ka një vendim për të dekoruar, apo për të falënderuar këtë pjesë të njerëzve të cilët kanë kontribuar në drejtim të çlirimit dhe të pavarësisë të Kosovës. Kjo s’ka të bëjë fare me procesin zgjedhor dhe që atëherë sigurisht autoritetet kanë vendos që ky moment të ndodhë pikërisht në përvjetorin e mbajtjes së Kongresit të Manastirit, më 22 Nëntor, si ditë e veçantë, ditë e të gjithë shqiptarëve. Këtë njerëzit mund ta shfrytëzojnë për qëllime të politikave ditore, apo për qëllime të politikave partiake, por mua me vjen keq për ata që reagojnë. Le të tregojnë ata se ç’ka kanë bërë për veprimtarinë dhe për çështjen kombëtare. Nëse dikujt i ka mbet hatri se unë jam dekoruar nga Presidenti i Kosovës, atëherë le të dalë të thonë çka kanë bërë ato që kanë mbetur pa u dekoruar, nëse ka reagime të tilla. Fundi i fundit, askush prej nesh nuk e ka ditur se do të vijë një ditë dhe do të ketë mirënjohje, do të dekorohet, sepse ne nuk kemi ditur se do të mbetemi gjallë…

 

KOHA: Të kthehemi pak te shkaqet të cilat sollën deri te zgjedhjet. Afera e përgjimeve solli deri te Marrëveshjes së Përzhinos, respektivisht edhe mbajtjen e zgjedhjeve në Maqedoni. Parë nga kjo distancë, si e shihni këtë, ta themi kushtimisht ndërhyrje me aferën e përgjimeve?

AHMETI: Sigurisht që ishin disa zhvillime që ndikuan deri tek thellimi i krizës në Republikën e Maqedonisë. Fillimi i krizës, por jo me pasoja për ta shenduar politikën në vend në një politikë kaotike, ishte kur opozita braktisi Parlamentin që në 2014-tën. Këtu ishte edhe fillimi. Tani për ta shndërruar në një problem serioz dhe drejtë një situate kaotike, ishte mega skandali i përgjimeve, me çka kjo na vendosi në situatë ku duhej me shumë zgjuarsi, me shumë pjekuri të mendohet, të analizohet, se në këtë uragan, këtë ortek problematik që po zhvilloheshte a të jemi sehirxhi, apo do të kyçemi për të menaxhuar, për të komunikuar me palët. Dhe Bashkimi Demokratik për Integrim vlerësoi që pavarësisht çmimit, pavarësisht se kur fillon një ortek edhe të vërshon, ne të vetëdijshëm hymë që të ndihmojmë që ky ortek të mos bëjë shkatrim të papërmisueshëm, shkatërrrim që mund të na kthente shumë prapa. Atëherë, vlerësuam se duhet të hymë të ndihmojmë që pasojat e këtyre rreziqeve të jenë sa më të vogla. Sigurisht që në çdo krizë ka edhe pasoja, por ka edhe rrugëdalje. Atëherë kemi komunikuar edhe me miqtë tanë ndërkombëtarë dhe me forcat politike në vend, pavarësisht reagimeve në fillim që ja Bashkimi Demokratik për Integrim në çdo situatë që paraqitet rrezik, ka situatë kaotike, ka situatë problematike në vend, thirr komunitetin ndërkombëtare dhe kështu me radhë. Por në vazhdimësi ne për pesëmbëdhjetë vite me radhë kemi menaxhuar, kemi bashkëpunuar, kemi lehtësuar negociatat, dialogun në partneritet me Bashkimin Evropian dhe me Uashingtonin. Edhe në këtë situatë unë pashë të arsyeshme të veproj kështu, pasi palët ishin të përfshira me emocione tepër të larta, larg nacionalitetit…Kështu që u mirëkuptuam edhe nga miqtë tanë ndërkombëtarë dhe atëherë Brukseli ngarkoi z. Han, komesarin për zgjerim, SHBA-të përfaqësoheshin nga ambasadori Bejli dhe kemi komunikuar me të gjitha palët, pavarësisht që ne ishim të vetëdijshëm që edhe mund të paguhet kosto, sepse mund edhe të keqpërdoret nga parti politike, nga njerëz të cilët nuk mbajnë përgjegjësi për fatet e vendit. Nuk mund të jemi indiferentë nëse ndodhë diçka në vendin tonë, se mund të pësojë vetëm njëra palë, mund të pësojnë vetëm maqedonë apo vetëm shqiptarë.

 

KOHA: Afera e përgjimeve filloi si një konflikt brenda maqedonas dhe komplet topi u hodh në pjesën shqiptare. Viktima më e madhe sikur del faktori politik shqiptar, mos them partia Juaj si duket do ta paguan koston më të madhe?

AHMETI: Me daljen e përgjimeve unë kam bërë edhe deklarata publike. Unë kam kërkuar prej të gjithë atyre që kanë përgjuar dhe prej atyre që kanë distribuuar këto materiale le të jenë së paku të koordinuar dhe të centralizuar. Shqetësimi im më i madh ka qenë kur unë dëgjoja materialet e përgjuara po shiten në tregjet nëpër pazarin e Ferizajt, Prishtinës, të Stambollit, kjo ka qenë shqetësimi im më i madh. Sepse këto përgjime shumë lehtësisht nga ekspertë shqiptarë është thënë se mund të keqpërdoren, mund t’ju jepen përmbajtje të ndryshme, mjafton që zëri është, fjalët janë, dhe ashtu edhe ndodhi për qëllime, për përfitime, për luftë kundër llojit dhe ashtu vepruan. Kosto pagoi Bashkimi Demokratik për Integrim, mirëpo sigurisht që opinioni vlerëson drejtë. Unë dola dhe kërkova: Thash çka ka për Bashkimin Demografik për Integrim e gjitha le të dalë në sipërfaqe, deri në personalisht kërkova për mua çka ka, edhe bisedat privatë le të publikohen dhe të mos mbetet asnjë dilemë, asnjë dyshim tek qytetarët se kush jam unë në telefon dhe kush jam unë televizion, si flas në televizion dhe si foli në telefon. Domethënë unë nuk kam patur censurë në telefon, siç nuk kam patur censurë për të shfaqur mendimet e mia dhe të Bashkimit Demokratik për Integrim para opinionit. Mirëpo tash ju do të thoni keni qenë i përgjuar? Po i përgjuar kam qenë që nga 2002, domethënë dikush e ka vendosur në mullirin e tij telefonat e mi për të më përgjuar. Dhe unë jam ulur, kam biseduar, aso kohe kryeministër i vendit ishte Cërvenkovski, ministër i punëve të brendshme ishte Hari Kostov, dhe më shfaqeshin pengesa shumë të mëdha në telefon gjatë vitit 2002-2003. U ula me Brankon dhe i them: Dëgjo, a u thua atyre shërbimeve le t’më përgjojnë, por le ta përmirësojnë teknologjinë, sepse më pengohet telefoni 3-4 orë, më bllokohet. Ai më tha, bile i mbeti hatri, pse ju drejtova unë atij. Tha: Shih, unë nuk kam dhënë asnjë urdhër që ti të përgjohesh dhe a mendon që vërtet unë të përgjojë. Thash: Unë nuk e di a më përgjon ti, por shërbimi po se po, dhe ju jeni kryeministër i vendit dhe unë do flas edhe me Hari Kostovin. Tha dëgjo: Unë nuk kam dhënë urdhër, por edhe unë mund të përgjohem nga shërbimi ushtarak, sepse atje president është Trajkovski dhe mund të ketë një urdhër të tillë dhe unë nuk e di se nga cili shërbim mund të përgjohem. I thash se çka kam dash unë deri më tani e kam bërë dhe ju s’keni mund mua as të më përgjoni, as të më zini në veprimtarin time, se edhe kam folë në telefon përpara luftës, dhe ju keni dështuar me mua… Kështu që mbas një jave u pastrua linja dhe prej 2002-2003 mua telefoni më funksionon normalisht, por ka funksionuar edhe për aparatin i cili më ka përgjuar. Ju them shumë sinqerisht, unë nuk jam ndje keq sepse unë kam thënë nuk do i padis as përgjuesin, as distribuesin, por le të jenë të kujdesshëm dhe të mos lejojnë të keqpërdoren këto përgjime për përfitime të grupeve të caktuara. Të gjithë ato që i ka patur Zoran Zaevi le të publikohen, por ku janë materialet që nuk i kontrollon Zoran Zaevi dhe kanë dalë prej te Zoran Zaevi, se dihet kush është pronari i materialeve të përgjuara. Ju do thoni tani po kush përgjoji, sigurisht shteti ka përgjuar, dikush e ka dhënë atë urdhër.

 

KOHA: BDI në këto zgjedhje ofron zyrtarizimin e plotë të gjuhës shqipe. Nëse ju i fitoni zgjedhjet, a mund të konsiderohet punë e kryer në mandatin e ardhshëm?

AHMETI: Unë mendojë që gjuha është një nga prioritetet dhe që duhet të mbyllet. Unë nuk dua të paragjykojë tani se si do të shkojnë negociatat, nuk dua të paragjykojë tani dallimet se cilat do jenë mes palëve që do të fitojnë zgjedhjet, por kjo temë kaq e ndjeshme është momenti që të mbyllet, në dobi dhe në përputhshmëri me Kushtetutën dhe me Marrëveshjen paqësore të Ohrit, sepse kemi edhe tema tjera të cilat kërkojnë marrëveshje, të cilat kërkojnë konsensus etnik dhe ndëretnik, siç është çështja e anëtarësimit të vendit në NATO. Mirëpo, anëtarësimi i vendit në NATO nuk bëhet pa u zgjedh problemi i emrit të shtetit, dhe për t’u mbyllur kjo çështje sigurisht që duhet një marrëveshje mes forcave politike që të fitojnë legjitimitetin tek shqiptarët dhe tek maqedonasit për të gjetur një rrugëdalje, për të gjetur një kompromis. Duhet mos ta zvarrisim këtë problem me pasoja për të cenuar paqen, stabilitetin dhe sigurinë jo vetëm në vend por dhe në rajonin e Ballkanit Perëndimor.

 

KOHA: Ndarja e buxhetit. Partitë opozitare ua zënë për të madhe se një projekt te pala maqedonase realizohet në një afat shumë të shpejtë, kurse te shqiptarët duhet 3-4 vite. Cili është komenti juaj, si do ta përmirësoni këtë?

AHMETI: Marrëveshjet domosdo të zbatohen, marrëveshjet domosdo të materializohen, ato mund të kenë vonesa, mirëpo po të shihen me ato thjerrëzat, mund të gjesh vend për kritika, për moszbatueshmëri në kohë. Po them me shumë sinqeritet që vonesa mund të ketë, por ama marrëveshjet janë respektuar, janë bërë vepra vërtet kapitale, ose nga ai buxhet i shtetit aq sa është, për investime kapitale janë rreth 200 milionë euro, për veprimtari të ndryshme që nga sallat e sportit e deri tek riparimi dhe ndërtimi i shkollave apo objekteve të kulturës. Por gjithashtu ky mandat ka qenë vërtet një mandat me turbulenca, vërtet ka qen një mandat goxha i ngarkuar politikisht, por është një nga mandatet më të suksesshme në veprimtarinë e investimeve. S’ka se si mos e theksojmë, s’ka se si mos e ndajë me opinionin këtë të arritur edhe për shqiptarët, por dhe për komunitetet tjera kryesisht në Maqedoninë Perëndimore ka investime të mëdha të huaja dhe është bërë një punë kolosale në drejtim të shpjegimeve, në drejtim të kërkimeve nga politikat evropiane, amerikane që Maqedonia Perëndimore të mos mbes në zonat e verdha dhe një vrimë e zezë ku të frikësohen dhe të jenë në panik investitorët. Brenda këtij viti nuk është numër i vogël që kanë filluar punën mbi 1.500 punëtorë në zonat e lira në Strugë, Kërçovë dhe në gjigantin e madh në fabrikën e Learit këtu në Zonën e Tetovës. Janë në ndërtim e sipër edhe disa fabrika. Kjo është një fillim, por brenda muajve të ardhshëm parashihen punësime tjera deri në 1.500 punëtorë në çdo fabrikë. Lear është një fabrikë, një e arritur goxha e madhe për shqiptarët, sepse të gjithë kanë kërkuar vende pune dhe sigurisht që nuk ka politika të qëndrueshme, pa u angazhuar njerëzit në punë e veprimtari. Nuk mund ta zbusim ne papunësinë te shqiptarët në Maqedoni me 25 mijë njerëz të cilët janë angazhuar në administratën publike dhe administratën shtetërore si dhe në ushtri dhe në polici. Sigurisht që papunësia zbutet duke hapur fronte prodhimi, por duke hapur fronte prodhimi dhe duke e krijuar këtë perspektivë për shqiptarët sigurisht që imponohehen edhe situata për të kërkuar zgjidhje. Sepse këto ndërtime të fabrikave që janë bërë sigurisht që duhen kuadro profesionale, sigurisht që për të patur kuadro profesionale duhen shkolla profesionale që ne i kemi të mangëta ose fare nuk ekzistojnë, kshtu që në këtë drejtim kemi ec mirë dhe më mirë do të bëhet në të ardhmen. Unë kam njohuri që disa projekte goxha interesante veç më kanë përfunduar procedurat për të filluar gurrë themelet dhe koha nuk vonon ato do të bëhen realitet. Ju e dini që të gjithë, e di gjithë opinioni që sa skeptik ka pas, për shembull ta zëmë Zonën e Tetovës. Ajo nuk ndërtohet, ajo nuk bëhet, ajo është një gënjeshtër e radhës, e politikave në vend dhe këto deklarata janë bërë nga profesorë dhe nga njerëz të ekonomisë. Unë nuk i shoh tash ato njerëz që kanë thënë dhe kanë paraqitur aq skepticizëm të madh për shqiptarët këtu, të dalin të thonë, të na falni sepse ne e kishim pas gabim dhe burrëri është ta pranosh gabimin. Të dalësh të thuash të na falni se këto zona janë realizuar para afatit të caktuar dhe sigurisht që edhe ndërtimet tjera që janë në punë e sipër do jeni këtu bashkë, të gjithë bashkë do jemi, do jemi shumë shpejtë, brenda dy-tri javësh fillon në Zonën e Tetovës fabrika e radhës.

 

KOHA: Kalojmë te raportet me partitë tjera shqiptare, po para se të gjithash të fillojmë me dy partitë kryesore maqedonase, sepse jo rrallë herë shumë kush e akuzon BDI njëfarë forme si mbështetëse të VMRO-DPMNE-së. Në ndërkohë ju keni pasur qeverisje edhe me LSDM-në. Si ju merr mendja Juve, a dallojnë këto në raport me kërkesat e shqiptarëve?

AHMETI: Në vlerësim nuk dua të jem i njëanshëm, nuk dua në vlerësim të gjykohem si paragjykues dhe me ngarkesa dhe është shumë e vërtet që kjo që them, është nga përvoja ime. Në substancë nuk dallon VMRO-ja me LSDM-në raport me çështjen shqiptare dhe këtë nuk e bëj për hipokrizi. Dallimet që i kemi patur me LSDM-në sa i takon statusit të gjuhës shqipe, dhe debati më i fortë është bërë në atë kohë, ku kanë qenë lehtësues komunitetit ndërkombëtarë, ishte se nuk kemi arritur që të dakordohemi dhe gjuha shqipe nuk është mbyllur si kapitull, është avancuar pas 2006 në disa nivele, por jo edhe përmbyllje. Sa i takon përfaqësimit të drejtë, gjithashtu po ato përplasje që i kemi me VMRO-në, po ato përplasje i kemi patur edhe me LSDM-në. Kanë ndodhur situata edhe me VMRO-në edhe me LSDM-në ku është ndërpre tërë komunikimi dhe brenda një jave praktikisht nuk kanë funksionuar institucionet e përbashkëta në Qeveri. Por, këto kanë ndodhë edhe me LSDM-në edhe me VMRO-në. Në këtë aspekt, dallimi thuajse është zero mes të dy partive politike.

 

KOHA: Z. Ahmeti të kthehemi pak në oborrin tonë shqiptar. Nëse e analizohet oferta parazgjedhore e të gjitha partive shqiptare pjesëmarrëse në zgjedhje, lartë-poshtë aty janë kërkesat sa i përket gjuhës, buxhetit dhe interesave të tjera shqiptare. Pse patëm nevojë të shkojmë kaq të ndarë në zgjedhje, kur kemi kaq pika të përbashkëta?

AHMETI: Pikat mund të jenë të përbashkëta, por varet se si dhe kush i materializon ato pika. Pika të përbashkëta mund të ketë dhe një institucion i pavarur, një shoqëri civile mund t’i ketë me BDI-në, mund të ketë dhjetë pika të përbashkëta, mund të ketë tetë pika të përbashkëta një shoqëri civile, por shoqëria civile nuk ka përgjegjësi të larta shtetërore nga do mbajnë proceset, si do të përfundojnë proceset, a do të ketë siguri vendi, a do të ketë stabilitet të qëndrueshëm, a do të funksionojnë marrëdhëniet mes komuniteteve dhe si do të funksionojnë ato marrëdhënie.

 

KOHA: Kur jemi te partitë e vogla shqiptare, nga BDI u nda një pjesë dhe formoi një parti tjetër siç është UNITETI. Si e keni përjetuar ndarjen me gjeneralin z. Ostreni?

AHMETI: Ajo për mua ka qenë shumë e dhimbshme dhe nuk them se nuk e kam përjetuar keq. Unë kam bashkëpunuar me z. Ostreni mbi 18 vjet, e kam pas një njeri shumë të afërt, të respektuar dhe sigurisht se personalisht unë e kam përjetuar me dhimbje. Kemi kaluar bashkë ato momente kritike të them. Unë dëgjova se mund të lind një iniciativë e tillë dhe nuk kam dashur as ai e as unë të kemi një përfundim jo bashkë, mirëpo kjo ndodhi, gjërat ndodhin. Unë nuk kam krijuar as mendimin më ndryshe nga ai që e kam pas për z. Ostreni. Nuk mendojë që u bë një hap i mirë, nuk u bë hap i mirë, por ai e ka vlerësuar ashtu, dhe unë duhet të pajtohem me atë hidhërim, me atë përjetim që unë e kam pas dhe e kam përjetuar me dhimbje.

 

KOHA: Sa kështu të ndarë në zgjedhje, edhe me partitë e vogla, do të dobësohet ose digjet vota shqiptare?

AHMETI: Gati para një viti kam shprehur brengën time lidhur me shumimin, inicimet që bëheshin për lëvizje të reja, për parti politike të reja, dhe në atë kohë apelova tek të gjithë ato iniciatorë që donin të krijonin alternativa të reja të mos nguten dhe nëse ato nuk bëjnë hap pas që ti ndërpresin ato iniciativa, së paku le të bëhen të gjithë bashkë dhe të gjithë le të punojnë për ta fituar Bashkimin Demokratik për Integrim dhe të mos veprojnë të ndaras. Sepse si të ndarë ne na copëtohet, ne na parcializohet forca, vota, mandatet. Kështu që unë me sinqeritetin më të madh, edhe pse një pjesë e atyre më quajtën cinik në apelin tim që bëra, e kam bërë shumë sinqerisht dhe më parë unë pranova dhe e pranojë le të humb Bashkimi Demokratik për Integrim por le mos të humbin shqiptarët. Le të fitojnë të gjithë ato që bëhen përballë Bashkimit Demokratik për Integrim, le jetë i humbur BDI, por jo edhe gjashtë mandate që mund t’i humbasim tek shqiptarët.

 

KOHA: Z. Ahmeti për fund, çka mbas 11 dhjetorit, a mund të ndodhin çudira?

AHMETI: Tash unë duhet të bëhem në rolin e fallxhorit. Vlerësimet e deritanishme flasin që fitimtarë në kampin shqiptar padiskutueshëm është BDI. Në kampin maqedonas së paku nga anketimet që unë i shoh, flasin që lufta do të jetë shumë e ngushtë mes dy kampeve më të mëdha, mes VMRO-së dhe LSDM-së, por pyetja juaj është shumë me vend, çka me 12 dhjetor? Kush janë palët që do ulen të negociojnë, sepse mandati që vjen është një nga mandatet më të ngarkuara, është një nga mandatet më me përgjegjësi se ç’drejtim do të marr vendi, qoftë në plan ndërkombëtarë, qoftë në plan kombëtarë, dhe është një mandat me goxha punë të hapura dhe të pambyllura që kërkojnë guxim, kërkojnë vendosmëri dhe kërkojnë qartësi. Kështu që brenga ime më e madhe është cila do jetë qasja që do bëhet për t’ju dhënë drejtim dhe zgjidhje problemeve të pazgjidhura dhe të pambyllura. Besoni që nuk jam i preokupuar dhe i ngarkuar se cila do jetë fitorja e BDI-së, se sa jam i ngarkuar se çka do bëjmë dhe si do e bëjmë me 12 dhjetor.